आजी,आजोबांची दोन नातवंडे,लवकरच कॉलेजमधे जायच्या तयारीत आहेत.
नातू लवकरच यूनिव्हरसीटी ऑफ कॅलिफोरनीया स्यानट्याकृझ म्हणजेच “यूसीएससी” मधे जाणार.
त्याच्या ग्र्याड्यूएशन पार्टीला अर्थातच बरेचजण भाषण करणार.त्या प्रसंगी आजोबांचे भाषण झाले त्याचा
हा उतारा.
नमस्कार मंडळी ,
कवितेच्या, दोन ओळीने मी सुरवात करतो.
ओळी अशा आहेत,
“जेथे आजीआजोबा वसती
तेथे नातवन्डे, आनंदे बागडती”
आजीआजोबा, आणि नातवंडं,ही जेव्हा एकेठिकाणी रहातात, तेव्हां,
त्यातली मजा, त्यानाच अनुभावाने समजते.मी,
माझं बालपण आठवूनच, हे म्हणतोय.
हा सहा फूट चार इंच, उंचीचा, उमदा तरूण, आजच्या ह्या समारंभाचा, हिरो आहे.
ह्या श्याहत्तर इंच, उंचीचीच्या रोपट्याला ,त्याच्या आईबाबाबरोबर,
आजीआजोबाना पण, खतपाणी घालण्याची संधी मिळालीना ,
त्याचा आज आनंद होत आहे.
नितीशला, नंतर डिगऱ्या मिळतीलच, मी मात्र, त्याला “भाषा पंडीत”
ही डिग्री केव्हांच दिली आहे.त्याचं कारण सांगतो. लहानपणा पासून,
त्याने, मराठी भाषेची समृद्धी केली आहे.त्याचं ,कौतूक म्हणून, त्याने
भर घातलेले, मला जे आठवतात ते, त्याचे स्वतःचे काही जोड शब्द ,तुम्हाला
मी सांगतो.त्यावेळी ना, तो खूपच लहान होता.
चषम्याला तो तस्सन म्हणायचा
सकाळी उठल्यावर, आजाच्या डोळ्यावर चष्मा नसला ,की तो दुडु दुडु
धावत जाऊन, चष्मा घेऊन यायचा ,आणि मला हातात देऊन म्हणायचा “आजा तस्सन”
कलिंगडाला कंगी
पुस्तकाला , फुकत
माझं पुस्तक, मला हातात आणून देत म्हणायचा, “आजा, तुझ्यं फूक्कत”
सुर्याला , बाप्पाशुली
गरम भांडे उचलण्याच्या चिमट्याला, कांची
किचन मधे, लुडबुडत असताना, “आजी, कांची “म्हणून,
चिमटा नेऊन ,आजीला द्यायचा
कृष्णकन्ह्ययाला, किसनकनी
आणि पिस्तूलातून येणाऱ्या, आवाजाची नक्कल, फुताम, फुताम, अशी करायचा.
त्याचं एक आवडीच गाणं मी तुम्हाला म्हणून सांगतो
ब्यॅड बॉईझ,ब्यॅड बॉईझ वाच्यू क्यान यू डू व्हेन दे कम फॉर यू
ब्यॅड बॉईझ,ब्यॅड बॉईझ वाच्यू क्यान यू डू व्हेन दे कम फॉर यू
हा त्याच्या आजीचा, आणि त्याचा, अगदी आवडीचा कार्यक्रम
ऐकून झाल्यावर, रोजचा कार्यक्रम
आजोबा चोर, आणि हा कॉप.पिस्तूल ,मला दाखवून ,फूताम, फूताम
झाल्यावर, माझे दोन्ही हात, पुढे करून झाल्यावर ,”यू ,आल, अन्दल, ऍलिस्ट”
असं म्हटल्यावर, मला शरण यावं लागायचंच,”
“ते दिवस निघोन गेले, आठवणी, फक्त राहिल्या “
नितिश, मराठी भाषा ,अगदी अस्खलीत बोलतो.
आता, हायस्कूल मधे तो, चिनी, म्यांड्यारीन भाषा, शिकलाय.
मराठी,इंगलीश, आणि म्यांडरीन,हे शिकून झाल्यावर,
तुम्हाला गम्मत सांगतो ,आता तो, कंप्युटरच्या ,बऱ्याच भाषा शिकलाय
जावा,पर्ल ,सी प्लस ,सी प्लस प्लस वगैरे वगैरे.आता मला सांगा, अशा वेळी,
”भाषापंडीत “ही डिग्र्री, ह्याला देऊन ,मी ह्याचा, सन्मानच केला की नाही?
मी वापरावं म्हणून, माझ्या पीसीवर, त्याने लिनक्स ,सिस्टीम सॉफ्ट्वेअर
डावून लोड, पण केलंयं, आणि गम्मतीची गोष्ट म्हणजे, लिनक्स मधे,
जन्टू, उबुन्टू, कुबुन्टू, एजुबुन्टू, असले शब्द आहेत, त्यांचा अर्थ ,
मला समजावून पण सांगतो, त्यावेळी मला ,किती आनंद होतो, सांगू तुम्हाला?.
हे पण शब्द , तस्सन, कंगी,कांची, सारखे, त्याचेच आहेत काय?
असा प्रश्न, त्याच्या आजीच्या मनात मात्र ,कधी कधी येतो.असो.
तुम्हाला ,आठवत असेल कदाचीत, फार पूर्वी , ऋषी मुनींच्या वेळी, मुलं ,
आश्रमात शिकायला जात,
आता, ती, एकविसाव्या शतकात, क्याम्पस मधे जातात,असं ,मराठीत आपण म्हणतो.
त्यावेळची मुलं, पर्णकुटीत राहत, आता ती डॉर्म मधे राहतात, असंही मराठीत म्हणतो.
शिकण्याचा वेळकाळ ,जवळ जवळ तसाच. थीम तेच, शब्द मात्र निराळे.
ह्या वर्षी ,आमची दोन नातवंडं,आम्हाला सोडून ,शिकायला आश्रमात जाणार.
नितीश आणि अंकिता.एक युसीएससी मधे, तर दुसरी, युसी अर्वाईन मधे.
त्यांच्या आईवडीलाप्रमाणे, आजीआजोबाना पण, ती दोघं सोडून जाणार,
याचा विचार येवून, थोडसं वाईट वाटतं.
पण मग, सर्व अभ्यास संपवून, ते परत येणार, त्याकडे लक्ष्य केंद्रीत करायला,
बरं वाटतं.
कारण, त्यावेळी, निश्चीतच, एक उमदार, स्मार्ट व्यक्तीमत्व,
आम्हाला पहायला मिळणार.
“ए व्हेरी कूल प्रॉडक्ट” म्हणतातना, अगदी तसं पहायला मिळणार.
म्हणतात नां अहो,आशेला, मर्यादा कसल्या हो?
शेवटी जाता जाता, दोन ओळींच्या कवितेतून, आजी आजोबाचे आशिर्वाद.
कवितेच्या ओळी अश्या आहेत
खडतर आहे, भावी जीवन
बालपणाची, मजा हरवून
सुखदुःखाला, झूंज देवून
होणार तुम्ही, कर्तुत्ववान
”गॉड ब्लेस माय गॅंन्डचिल्डरेन “
श्रीकृष्ण सामंत (स्यान होझे कॅलिफोरनीया)
