ये ये तू माझ्या संगे ये

(अनुवाद)

ये ये तू माझ्या संगे ये
माझ्या अंतराची धडकन
तू न मी क्षणो क्षणी हरएक क्षणी
ये ये तू माझ्या संगे ये
तुझ्यासंगे आहे सर्व काही
हरएक क्षणी मी सडा एकाकी
ये ये तू माझ्या संगे ये
लाडक्या कविते ये संग ये

एकच आशा माझ्या मनी
पाहिन तुजला जीवनभरी
नयनी तुजला सामावूनी
हरवून जाईन स्वप्नांतरी
सात सूरांच्या झुल्यामधे
संगे तुझ्या क्षणो क्षणी
लाडक्या कविते ये संग ये

चुरून फुलांचा सुगंध दरवळे
दरवळे महक तुझ्या अंगातूनी
काळ्या मेघानी टाकला पिऊनी
रस तुझ्या अधरा मधूनी
लाल रंग तुझ्या गालावरचा
लज्जेचा अर्थ समजायचा
ये ये तू माझ्या संगे ये
लाडक्या कविते ये संग ये

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)

 

Advertisements

विश्वासराव तत्ववादी

विश्वासराव माझा जुना दोस्त.शाळकरी दोस्त म्हटलं तरी चालेल.त्याला मी गमतीने विश्वासराव तत्ववादी म्हणायचो.आणि त्याचं कारणही तसंच होतं.भेटेन त्यावेळी त्याचं काहीना काहीतरी विषयावरून जीवनात येणार्‍या अडीअडचणीना तोंड कसं द्यावं,जीवन म्हणजेतरी काय असतं,यश-अपयश ह्याचा जीवनात मायना काय असतो अशा काहीतरी विषयावर बोलायला त्याला “लय” आवडायच्या.

ह्यावेळी आमची भेट झाली त्यावेळी त्याने मला जीवनातल्या काळा विषयी आपली मतं सांगीतली.तो सांगतो ते ऐकायला मला नक्कीच बरं वाटतं.

मला म्हणाला,
“कुणीही आपला भूतकाळ बदलू शकत नाही.शिवाय,वर्तमान काळ बरबाद करायचा असेल तर, भविष्यकाळाबद्दल उगाचच खंत करत बसणं.जे काय होणार आहे त्याबद्दल आपण सर्वस्वी अज्ञान असतो.मला असं नेहमी वाटतं की,भूतकाळाबद्दल आणि भविष्यकाळाबद्दल खंत करत बसणं म्हणजे निरर्थक स्वतःचीच उर्जा वाया घालवणं असं होईल.कारण दोनही गोष्टी अस्तित्वातच नसतात.

जेव्हा मी भूतकाळात चुकीचे निर्णय घेतले होते त्या निर्ण्यांचा जरा अतिच विचार करीत होतो,तेव्हा मी माझ्या भविष्यकाळाबद्दलही थोडा चिंताकूल होतो.पण कमनशिबाने त्या परिस्थितीमधे सामिल व्हायला माझा मीच कारण होतो.परंतु,खरं पाहिलं तर अशी परिस्थिती नेहमीच यायची. जास्त करून ह्या घटना मी ज्यावेळी शाळेत शिकत होतो त्यावेळी घडलेल्या आहेत.त्याचं मुख्य कारण त्या घटना शिक्षणाशी संबंधीत होत्या.तसंच भविष्यातल्या संधी आत्मसात करण्याच्या संबंधाने होत्या.शिवाय भुतकाळातल्या आठवणीही त्याला कारणीभूत होत्या.

शाळेला शिक्षणाबद्दलच्या जबाबदार्‍या पार पाडायच्या असतात,त्यातून भविष्यकाळात विद्यार्थ्याना आयुष्यभरच्या येऊ घातलेल्या परवण्या आत्मसात करायच्या असतात आणि त्याबरोबर शाळा ही अशी जागा आहे की जिथे शिक्षक सतत तुमच्याकडून काम करून घेण्यासाठी तुमच्या मागे लागलेले असतात.आणि हे सर्व करून घेण्याची तत्परता दाखवली नाहीत तर त्याचा अंत सहजिकच तुम्हाला अयशस्वी होण्यात होतो.मग काय,अयशस्वी होणं म्हणजेच चांगल्या भविष्य काळाला दुरावणं.त्याची परिणीती सुख गमविण्यात होणारच. ह्या सर्व गोष्टींचं मला आश्चर्य वाटायचं.मला वाटायचं मला जे व्हायचं आहे ते मी होईन का? मी यशस्वी होईन का?

आणि ह्यात भर म्हणजे,शाळा ही अशी जागा आहे की,त्यावेळी अनुभवातून मिळालेल्या भूतकाळातल्या आठवणी आणि त्यावेळी घेतले गेलेले निर्णय साठवलेले असतात.मला ह्यावेळी नक्कीच आठवतं की,मी कशा त्यावेळी मुर्खासारखे निर्णय घेतले होते.माझ्या लक्षात येतं की मी माझा गतकाळा कसा नासावला होता.कधी कधी मी विचार करायचो की,माझ्या गतकाळाची पुनरावृत्ती करून पहावी.मी माझ्या मलाच मूर्ख आणि पराजीत समजायचो.मी मला म्हणायचो की का बरं मी असे मुर्ख निर्णय घ्यायचो.

एव्हडं मात्र खरं की,माझ्या मनात सतत होणारी दोषीपणाची भावना आणि मनात सतत येणार्‍या विवंचना मला कुठेही किनारा दाखवायला कारणीभूत होणार नाहीत.झालंच तर,माझा वर्तमान बिघडवून टाकतील. माझ्या एक लक्षात आलं की,काही योजना प्रस्थापीत करायला नेहमीच गतकाळाकडे पहाण्याची जरूरी नाही.बरेचवेळा दीर्घ श्वास घ्यावा लागतो,विश्वास ठेवावा लागतो,जाऊ दे असं म्हणावं लागतं आणि पुढे काय होणार आहे ह्याची प्रतिक्षा करावी लागते.मी हे माझ्या भविष्यासाठी लागू करणार नाही.कारण भविष्याबद्दल विवंचनेत राहणं म्हणजे निष्फळ प्रयत्न आहे.माझ्याकडे जे रहाणार आहे ते म्हणजे गत काळातल्या आठवणी फक्त.”

 

विश्वासरावाचं हे सर्व तत्वज्ञान ऐकल्यावर मी त्याला म्हणालो,
“कितीही गतकाळाची दोषीपणाची भावना मनात ठेवली तरी गतकाळ बदलणार नाही आणि कितीही भविष्यकाळाबद्दल विवंचना मनात ठेवली तरी भविष्यकाळ काही बदलला जाणार नाही.तेहा मागेवळून गतकाळाकडे का बरं पहावं? ते घडून गेलेलं आहे ना! त्यामुळे आपलाच वेळ निघून जातो.शिवाय,बर्‍याच गतकाळातील गोष्टीबद्दल विवंचनेत राहूनही त्या गोष्टी प्रत्यक्षात होत नाहीत.
शेवटी मी एव्हडच म्हणेन की,गतकाळाबद्दल किंवा भविष्याबद्दल विवंचनेत रहाणं म्हणजे भावूक उर्जा निरर्थक कामी लावणं कारण दोनही गोष्टी अस्तित्वातच नसतात.”
त्याच्या चेहर्‍यावरून तरी मला असं वाटलं की माझं म्हणणं त्याला पटलं असावं.

 

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)

 

आहे का नाही?

 

(अनुवाद)

लवून,लवून तू दिलेली नजर
तुला आनंद देत आहे का नाही?
दडप,दडपलेल्या तुझया अंतरात
अनुरति आहे का नाही?

तुझ्या अंतराची तरणी धडधड
मोजून पहा
माझ्या सारखं तुझं हृदय
तुला आनंद देत आहे का नाही?

क्षण तो जेव्हा प्रीती येते तारूण्यात
अश्या त्या क्षणाची
तुला प्रतिक्षा आहे का नाही?

उमेद तुझ्यावरी ठेवून दुनियेला
ठोकर मारीत आहे
तुझ्याजवळी माझ्यावरी विश्वास
आहे का नाही?

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)

 

 

 

 

 

दीप जळवून काय होणार आहे?

(अनुवाद)

आरशात तुझ्याच छबीवर नजर लावून
काय बसला आहेस?
एक नजर माझ्यावर टाकलीस
तर तुझं काय जाणार आहे.?

माझ्या होणार्‍या बदनामीत
तू पण सामिल आहेस
माझे किस्से माझ्याच मित्राना
सांगून तुला काय मिळणार आहे?

माझ्या समिप राहून अनोळखी
रहाण्याचा बहाणा करीत आहेस
दूर गेल्यावर हात हलवून
त्याचा काय उपयोग होणार आहे?

जीवनभर माझ्या त्रुटी पाहून मला
अस्तव्यस्त करीत आला आहेस
माझ्याच पडणार्‍या सावटीला दाखवून
मला भिववून तुला काय मिळणार अहे?

नसेन मी तुझी कुणी लागेबंधी
पण आहे असे दाखवीत आला आहेस
तुझ्या दुनियेत मला घेऊन
तुझ्यात कोणता बदल होणार आहे?

जीवनातला दुखमय प्रवास पाहून
तुझेच पाय लटपटवीत आहेस
दूर गेल्यावर हात हलवून
त्याचा काय उपयोग होणार आहे?

तहानेने गळा सुकलेला पाहून
पाण्याचा घडा दूरून दाखवित आहेस
पतंग गतप्राण झालेला असताना
दीप जळवून काय होणार आहे?

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)

 

आशावंत समिर.

“आजतागायत मी सर्व काही संपलं अशा परिस्थित असतो तेव्हा वर आकाशातले तारे पहात बसतो आणि पुन्हा आशावंत होतो.”

समिर मनाचा हळवा आहे.तो म्हणण्यासारखा मोठा होईतो त्याला स्वतःचा निर्णय घ्यायची कुवत नव्हती. जरासा जरी मनावर तणाव झाला की बिच्यार्‍याची पंचाईत व्हायची.
मला म्हणाला,
“माझा हा असला स्वभाव मला माहित होता.जीवनात मोठं मोठं होत असताना,येत असलेले अनुभव आणि त्यातून येणारी संकटं सोडवायला काही ठोस गोष्टी शिकल्या गेल्या आहेत त्याचा वापर करून संकट मुक्त,तणाव मुक्त होता येतं हे अलीकडेच मला जाणवलं.”

समिरची गोष्ट मला जरा रंजक वाटली.त्याला क्षणाचीही उसंत न देता मीच त्याला म्हणालो,
“बोल,बोल तुझ्याकडून मलाही काही शिकता येईल.”

मला हसत हसत समिर म्हणाला,
“तुम्हाला मी सांगणार आहे ते माझं म्हणणं थोडं हास्यासकारक वाटेल,पण मी मात्र त्यातून तणाव मुक्त होतो हे निश्चित.

अगदी बरेच वेळा,मी माझ्याबद्दल आकलन केलं आहे की,मी अनेकदा संकटात गुरफटून गेलो आहे.आणि बरेचवेळा त्याचं कारण असतं सहन न होण्यासारखा मनातला तणाव.मी जरूरी म्हणून शहरात जरी रहात असलो तरी माझ्या घरच्या मंडीळीकडून अर्थात कोकणातून एखादा फोन आला की मनात कचरतो.एखादी भयंकर बातमी कानावर येते की काय म्हणून भयभयीत असतो.कधी कधी रात्रीची झोप येत नाही. आणि त्याचं कारण दुष्ट विचार मनात येत रहातो “जर का?” सारखा.अशावेळी मी झोपेची वाट न पहाता गच्चीवर जातो आणि सरळ चांदण्याने भरलेल्या आकाशाकडे टक लावून एकाग्र होऊन पहात असतो.कारण मनात भीती असते की माझ्या डोळ्यातून येणार्‍या आसवांकडे कुणी पाहिलं तर?.

मी चांदण्याकडे बघून मनात समाधानी करीत असतो की जरी माझी आशा काळोखात गडप झाली आहे तरी सदैव ती चांदण्यासारखी चमकत राहिन. मला नेहमीच वाटत असतं की चांदण्यांचं लुकलुकणं समज देऊन जातं की जीवनात कुठेतरी आशेचा क्षीण प्रकाश असतोच जरी कितीही बिकट प्रसंग आला तरी.

मला माझी लहानपणची गोष्ट आठवते.असेन मी पंधराएक वर्षाचा.एकदा आमच्या पी.टी.टिचरनी आम्हाला असं सांगीतलं की,तुम्ही सर्व आजचा एक दिवस पूर्णपणे स्वतःला कमीतकमी आठ तास एकांतात ठेवून बघा तुम्हाला काय वाटतं ते.ही तुम्हाला मी एक नियुक्ति देत आहे असं समजा.

कोकणात अशा खूप टेकड्या आहेत आणि त्यावर फिरायला म्हणून बरेच लोक जात येत असतात.पण मी एक टेकडी अशी शोधून काढली की तिकडे विशेष कोण फिरकत नाहीत.कारण त्या टेकडीच्या माथ्यावर एक हिंदूंचं स्मशान आणि मुसलमानांचं कबर-स्थान होतं.मला वाटलं मला अशा ठिकाणी जाऊन बराच एकांत मिळेल.

संध्याकाळची ती वेळ होती.सूर्य अस्ताला जाण्याची मी वाट पहात त्या ठिकाणी बसलो होतो.अखेरीस तो सूर्य क्षीतीजा पलिकडे गेला हे पहात असताना सर्व आसमंत किती विशाल आहे हे माझ्या लक्षात आलं.पावसाळा संपून गेला होता तरीपण आकाशात ढग विखुरलेले दिसत होते.त्यामुळे पहिली चांदणी दिसायला थोडा काळ निघून गेला होता.एकदा सूर्य पूर्ण अस्ताला गेला आणि आकाश निरभ्र झालं तेव्हा इतके तारे आणि चांदण्या दिसायला लागल्या की मी चकित होऊन गेलो होतो.

माझ्या पी.टी. टिचरनी आम्हा सर्वाना हे कार्य का दिलं याचं विश्लेषण देण्यापूर्वी मी समजून गेलो होतो.कारण उघडच होतं की,अशी जागा शोधून काढायला हवी होती की,कोणत्याही एका किंवा अनेक रोजच्या आकर्षण करणार्‍या गोष्टी पासून दूर राहून पहावं म्हणून.निसर्गाचा आपल्या पाचही संवेदनावर कसा परिणाम होत असेल ते पहावं म्हणून.आपण आपलं आत्मनिरीक्षण कसं करून घेतो ते पहावं म्हणून.

बर्‍याच महिन्यानंतर ह्या आत्मनिरीक्षण करून घेतलेल्या धड्यानंतर एकामागून एक येणार्‍या शोकांतिकामधे  पहिली एक शोकांतिका झाली ती म्हणजे माझ्या आजीच्या आजाराची.मनुष्याचं रहाणीमान बरचसं सुधारल्यामुळे आयुरमानसुद्धा वाढत आहे.माझी आजी आता नव्वद वर्षाची झाली होती.तिला मेंदूचा रोग झाला होता.ती सर्व गोष्टी विसरत चालली होती.माणसांची ओळख सुद्धा.आता माझ्या आजीचं जगणं, जगून असल्या-नसल्या सारखं झालं होतं.

डॉक्टरानी आपलं मत दिलं होतं की,हा रोग सद्धयातरी सुधारता येत नाही.त्यावर काही औषध मिळत नाही. आजीचे हाल मला पहावत नव्हते.मी तिच्या शेजारी बसून रहायचो.आणि रात्री आजी जेव्हा झोपी जायची त्यावेळी मी हळूच उठून बाहेर अंगणात यायचो.शहरात तारे पहायला मला एकांतासाठी गच्ची होती इथे मात्र तेव्हडीच शांतता माझ्या आजोळच्या अंगणात मिळायची.मी खाट टाकून बसयाचो आणि वर आकाशाकडे लक्ष केंद्रित करायचो.आकाशातले तारे पाहून मला मन:शांतता मिळायची.थोड्या दिवसानी माझी आजी गेली.तिला आता कायमची शांतता मिळणार आहे हे मनात येऊन मी ही शांत व्हायचो.मृत्यु हा पीडीत व्यक्तीचा खरा मित्र असतो हे म्हणणं मला खरं वाटायला लागलं.कारण त्यानेच बिचारीला त्या पीडेतून सोडवलं.

जरी अडखळत का होईना मी ह्या शांततादायी जागेची महती जाणवू शकलो तरी एखादेवेळी पीडीत परिस्थितीशी दोन हात करायची पाळी आल्यावर “पुरूषासारखा पुरूष व्हावं”हे माझ्या बाबांचं सांगणं मला समजायला लागलं.पण हे बाबाचं सांगणंसुद्धा मागे पडलं जेव्हा मी माझ्या बाबांनाच एकदा त्यांच्या खोलीत रडताना पाहिलं.त्यांच्या हातात माझ्या आजीचा फोटो म्हणजेच त्यांच्या आईचा फोटो होता.
मी ही पाहिलेली गोष्ट माझ्या बाबांकडे कधीच उघड केली नाही.पण त्या क्षणी माझ्या एक लक्षात आलं की माणूस कितीही कणखोर असला तरी जीवनात एकदा तरी त्याला रडायची पाळी येते.

निराश व्हायला सोपं असतं पण निराश व्हायची संधी ही सोपी असते.आजतागायत मी सर्व काही संपलं अशा परिस्थित असतो तेव्हा वर आकाशातले तारे पहात बसतो आणि पुन्हा आशावंत होतो.”

समिरचं हे सर्व ऐकून घेतल्यावर मी समिरला म्हणालो,
“विचार करण्यासारखी तुझी ही गोष्ट हे नक्कीच.”

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)

 

 

माझ्याच माथी फुटो

(अनुवाद)

तुझ्या केशभाराच्या सावली खाली
संध्याछाया आली असं मी समजेन
ह्या जीवनाचा झालेला प्रवास माझा
क्षणार्धात मिटला असं मी समजेन

नजर लावून पहाशील तर विचारीन
प्रेमाची सांगता एकदा सांगशील का
नजर लवून रहाशील तर विचारीन
एकदा तरी अभिवादन घेशील का

तुझ्या अंतरावरची तूझी हुकूमत
तुलाच लखलाभ होवो
पराजित होण्याचा कलंक
माझ्याच माथी फुटो

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)

 

 

 

तुझ्या आठवणी आणून आणून

आज माझी सारी निद्रा
तू तुझ्या संगती गेलास घेऊन
सारी रात्र अशीच निघून जाईल
तुझ्या आठवणी आणून आणून

तो अनोळखी वसला आहे
एका नवख्या नगरात
काहीतरी शोधत आहे तो पागल
खड्डे पडलेल्या मार्गात

एव्हड्या महान महालात
भयभयीत मी बिचारी
सारी रात्र अशीच निघून जाईल
जणू एकटीच मी किनारी

विरहाच्या धगधगीत चितेवरून
तूच एकटा घेशील मला काढून
सारी रात्र अशीच निघून जाईल
तुझ्या आठवणी आणून आणून

नको ते चटके अग्नीच्या समिप
प्रीत माझी आहे अजूनी कुमारी
सारी रात्र अशीच निघून जाईल
भयभयीत मी बिचारी

सारी रात्र अशीच निघून जाईल
तुझ्या आठवणी आणून आणून
आज माझी सारी निद्रा
तू तुझ्या संगती गेलास घेऊन

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया}

 

थांबून गुलाबाचा सुगंध घ्यावा.

“वर आकाशाकडे पाहून जास्त गहन होऊन बघावं म्हणजे प्रत्येक चांदणी त्या त्या जागी अगदी योग्य वाटूनच बसवली आहे असं भासेल.”

“थांबून गुलाबाचा सुगंध घ्यावा.”
कधी ऐकलंय का हा वाकप्रचार? श्रीने मला प्रश्न केला.
त्याचं असं झालं,
जीवन हा एक प्रवास आहे.त्या प्रवासाच्या वाटेत काही घोटाळे पहायला मिळतात,काही तुटलेली नाती पहायला मिळतात तर कधी नवी जोडलेली नाती सुद्धा पहायला मिळतात.कधी कधी एकांतात असलेल्या वेळी जरी तुमचा अगदी जवळचा मित्र किंवा मैत्रीण तुमच्या सानिध्यात असेल तरी पण तो प्रवास सुखकर होईलच असं नाही.
असेल कदाचित तो तुमचा घातवार शिवाय तुमचा तुमच्या जीवनाबद्दलचा विचारच चांगलाही नसेल.
अशावेळी थांबून गुलाबाच्या फुलांचा वास घ्यावा.क्षणभर विश्राम करून चोहोबाजूला एक नजर टाकावी,आणि आपल्या जीवनाला, आपल्यासाठी किती म्हणून सुंदर-साजरे क्षण, योग्य गोष्टी प्रदान करायच्या असतात ह्याची प्रचिती येईल.

मी श्रीला म्हणालो,
तू जे आत्ता म्हणालास,
“क्षणभर विश्राम करून चोहोबाजूला एक नजर टाकावी वगैरे वगैरे…”
एकदा घडलेल्या गोष्टीची मला आठवण आली.आम्ही तेव्हा गिरगावात खोताच्या वाडीत रहात होतो.कचेरीत दिवसभर काम करून कंटाळा आला होता.ते थंडीचे दिवस असल्याने बाहेर काळोख लवकर व्हायचा.घरी आल्यावर चहा पिऊन झाल्यावर मी माझ्या बायकोला म्हणालो आज आपण खडपेंच्या खाणावळीत जेऊया. तुला काय हवं ते घे पण मी मात्र आज सुरमईचा तुकडा आणि बांगड्याचं तिखलं घेऊन भात चापणार आहे. आणि नंतर लाल सोलाची कडी घेऊन पुन्हा भात जेवणार आहे.पण जरी काळोख झाला तरी जास्त वाजलेले नाहीत म्हणून आपण रिक्षा करून मरीन ड्राईव्हर फिरायला जाऊया.नुसते रिक्षात बसून मला समुद्राच्याकडेने नरीमन पॉंईंट[पर्यंत बाहेर बघत बघत जायचं आहे.वेळ झाल्यावर आपण खडप्यांकडे जाऊन जेऊ.माझ्या बायकोला माझा प्लान आवडला आणि त्याप्रमाणे आम्ही बाहेर पडलो.

चर्चगेट,मरीनड्राईव्हच्या क्रॉसिंगला आल्यावर आम्ही रिक्षेतून उतरलो आणि समोरच्या कट्ट्यावर बसून समुद्राकडे पहात राहिलो.संध्याकाळचा वारा ही अगदी थंड वहात होता. थोडावेळ बसल्यानंतर आणि उठल्यावर मी कट्ट्यावर उभा राहून समुद्राकडे पाठ फिरवून रस्त्यावरच्या दिव्यांची सुंदर माळ पहात राहिलो.हवामान चांगलं होतं.चंद्रपण पूर्ण उगवलेला होता.ती दिव्यांची माळ रस्त्याच्या अगदी दुसर्‍याटोकापर्य़ंत शेवटपर्यंत जळत असलेली पाहून खूप मजा वाटत होती.पण त्या रात्रीचं माझं आवडतं वातावरण म्हणजे समुद्राच्या दिशेने पाहून त्या दिवशीच्या त्या शांत समुद्रात हळूवार येणार्‍या लाटांवर त्या दीव्याचं परिवर्तन होऊन दिवे वरखाली होत आहेत असं पाहून मजा आली.”

माझं हे ऐकून श्रीलाही त्याच्या अशाच एका आठवणीत रहाणार्‍या दिवसाची आठवण आली.
मला म्ह्णाला,
“मी जेव्हा लहान होतो तेव्हा वरचेवर मी माझ्या आजोळी जायचो.असंच एक दिवशी मी आजोळी गेलो असताना मला कळलं की आजोबांना बरं नाही म्ह्णून शेजारच्या शहरातल्या हॉस्पिटलमधे ठेवलं आहे.पुन्हा जवळ जवळ दहाएक मैल कंटाळवाण्या प्रवासाचा भोग आला होता.मी मात्र माझ्या त्या प्रवासात खिडकीतून सतत बाहेर बघत होतो.कंटाळवाण्या प्रवासाचा वीट आला होता.पण बाहेर पहात असताना मन रमत होतं.दूर दिसणारे डोंगर क्षीतीज्या जवळ हलक्या अशा रंगाने रंगवलेले दिसत होते.
जवळपासची झाडं अगदी हिरवी गार दिसत होती.

शेतीचे मळे भात कापल्याने रिकामे झाले होते आणि उरलेल्या गवतात गाई,गुरं चरताना पहात असताना सर्व विसरायला होत होतं.संपूच नये असं वाटत होतं.माझा मोबाईल चालत नव्हता.कारण रेंज नव्हती.आणि त्याचं मला बरं वाटत होतं.ते खरंच सुंदर नैसर्गीक दृश्य  होतं.”

हे सर्व श्रीचं बोलणं ऐकून मी त्याला म्हणालो,
“जरी एखादा नाराज असला,किंवा मिश्र भावनांनी पिडीत असला तरी ते ठीक आहे.एखाद्याचा एखादा दिवस खराब असला तरी ठीक आहे.परंतु,जर का एखाद्याला खरंच खचल्याल्यासारखं वाटलं,म्हणजेच आपल्याला मिळालेले पत्ते (खेळातले) सर्वच्या सर्व खराब आहेत असं वाटलं तर त्याने सरळ बाहेर पाय मोकळे करायला जावं.
आजुबाजूचं वातावरण किती सुंदर आहे आणि तद्वतच जीवन किती सुंदर आहे हे पाहिल्यावर वाटेल.
वर आकाशाकडे पाहून जास्त गहन होऊन बघावं म्हणजे प्रत्येक चांदणी त्या त्या जागी अगदी योग्य वाटूनच बसवली आहे असं भासेल.खरंच जीवन सुंदर आहे हे निश्चित आणि बरेच वेळा लोकच त्यांच्या जंजाळात एव्हडे अडकलेले असतात की,ते निरखून पाहू शकत नाहीत.”

हे ऐकून श्री पुन्हा मला म्हणाला,
“म्हणूनच जरा थांबून गुलाबाचा सुगंध घ्यावा.”

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)

 

जलेने वाले जला करे

आता सगळीकडे जाहिर झाले आहे
की तुच मला प्रेमात पाडले आहे
आपली जेव्हा नजरा नजर झाली
तूच प्रथम पाहिलेस खाली

हा होता तुझा पाहून नखरा
दिसे ना मला आता किनारा
दिसतील तुझे हे बहाणे
समजतील सर्व शहाणे

हसतात नभातील सर्व तारे
का करिशी हे सर्व सारे
पुसेल मला हा सारा जमाना
काय मी सांगू आता त्याना

लाजून म्हणशील तेच पुन्हा
प्रीत कराया कसला गुन्हा
राहू देत हे रहस्य असेच बरे
जलने वाले जला करे

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)

निसर्ग-वेडा रमाकांत

“जे आपलं खरं स्थान आहे तिथे जायला मुक्ति मिळावी म्हणून, निसर्ग, आपल्याला शांती मिळावी म्हणून, आपल्यात नम्रता आणण्याच्या प्रयत्नात असतो.”

निसर्ग-वेड्या रमाकांतला मला बरंच काही सांगायचं होतं.त्या दिवशी तो माझ्याकडे वसंत आणि श्रावण ह्या ऋतुंबद्दल बरंच काही बोलला.आजही त्याने मला आवर्जून सांगीतलं की प्रत्यक्ष निसर्गाबद्दल त्याला आणखी काही बोलायचं आहे आणि ते मी ऐकावं.

“प्रत्येकाचा निसर्गाकडून होणारा उपचारात्मक उपाय,निसर्गाकडून होणारा आपल्या तणावावरचा उपचार, आपला तणाव कमी करतो, अगदी थोडावेळ का असेना,मला हे भावतं.मनुष्याच्या मानसिकतेवर निसर्गाचा होणारा महत्वाचा परिणाम,आणि मनुष्याला निसर्गाची वाटणारी जरूरी ह्या बद्दल मला विशेष वाटतं.

जेव्हा मी दर्‍या खोर्‍यातून पायी प्रवास करीत असतो,तेव्हा निसर्गाने चितारलेले हिरवे रंग आणि रंगीबेरंगी पिवळे, लाल रंग बघतो,त्यामुळे माझ्या नक्कीच ध्यानात येतं की,मी-मी म्हणणार्‍या माझ्यापेक्षा, त्या गावरानात नक्कीच जास्त काहीतरी आहे आणि खरं जग तिथेच आहे.माझ्या मनात असलेला तणाव रोजचाच आहे,पण हा तणाव एकएकी संपूर्णपणे वितळला जातो जेव्हा माझ्या लक्षात येतं की जीवन आणि जगणं याला काही अर्थ उरलेला नाही.

निसर्ग,त्याची क्षमता वापरून,आपल्या स्वतःला आणि आपल्या जगण्याला आपल्या जीवनातू सोडवणूक करतो.म्हणजेच निसर्ग सानिध्यात जाऊन रहाणं याचाच अर्थ माणूस म्हणजकाय ह्याचा उलगडा होणं.बरेच वेळा मी माझ्या जीवनात भारावून गेलेलो आहे.तसंच माझं मन त्रस्तही झालेलं आहे.मात्र एक नक्की की, अशावेळी मी पदयात्रा काढून बाहेर निसर्ग सानिध्यात राहून ह्या कठणायीवर मात केली आहे.

खरं सांगायचं तर अशावेळी समुद्राच्या सानिध्यात रहाण्याचा मी जास्त प्रयत्न केला आहे.समुद्राजवळ जाण्यासाठी मला डोंगर उतरून सपाटीवर यावं लागलं आहे आणि अशावेळी डोंगराच्या उंचीवरून खाली न्याहळताना शेतातले हिरवे कुणगे आणि गाई,बैलांसारखी गुरं चरताना पाहून मन खूप आनंदी होतं.आणि एका विशिष्ठ जागेवरून फेसाळणार्‍या समुद्राच्या लाटा दिसायला लागल्या की सगळे तणाव नाहिसे होतात.सर्व जगच विसरायला होतं.पुढे काय होणार ह्याचे विचार,सध्या असलेल्या कामावरच्या कटकटी, नातीगोती सर्व सर्व विसरायला होतं.मी किती जरी ह्या घटनेचं वर्णन केलं तरी ते आपुरंच पडेल.

उंच उंच झाडं असलेल्या रानात,सूर्य प्रकाशाने झगमगलेल्या दर्‍यांत,हिरव्या गार मळ्यात अशा जगात मला खरी शांती मिळते,बोध मिळतो.ही जागा अशी आहे की,माझ्या जीवनात येत असलेले सगळे घोळ एकाएकी वितळून जातात,शिवाय माझ्या लक्षात येतं की, इथे माझं अस्तीत्व आहे,अर्थात मी जीवंत आहे आणि ह्या विश्वाचा मी एक भाग आहे,निसर्ग आपल्यावर उपचारात्मक इलाज प्रदान करण्याच्या प्रक्रियेत असतो हे मला भावतं.

ह्या असल्या नैसर्गीक उपचारामुळे मनुष्य निर्मीत तणावाची बंधनं आणि उत्कंठासारख्या गोष्टी मनुष्याच्या जीवनात संगत देत असतात त्यांच्या पासून सोडवणूक होते.
मला वाटतं,जे आपलं खरं स्थान आहे तिथे जायला मुक्ति मिळावी म्हणून, निसर्ग, आपल्याला शांती मिळावी म्हणून, आपल्यात नम्रता आणण्याच्या प्रयत्नात असतो.”

मला, निसर्गाच्या ह्या बाजूबद्दल खूपच माहिती रमाकंतकडून कळली.

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)