आदर: दिल्या घेतल्याचा.

“मला माझ्या लहानपणीच माझ्या मनावर बिंबवलं गेलेलं होतं की,दुसर्‍याचा सन्मान तसाच करा जसा तुमचा दुसर्‍यानी करावा असं तुम्हाला वाटतं.”…माझा मित्र राजेश.

एखादा मनुष्य जेव्हा खरोखरंच हवालदिल होतो तेव्हा तो अगदी खरं बोलण्याचा प्रयत्न करीत असतो.माझ्या ह्या म्ह्णण्याची प्रचिती त्या दिवशी आली जेव्हा राजेश माझा एक मित्र, असेच आम्ही गप्पा मारीत असताना आवर्जून मला सांगत होता.

“खरं म्हणजे,मला हे म्हणायला अंमळ अवघडच वाटतं की,मला एखादी गोष्ट भावते,आवडते.मग ती काहीही असो.माझ्या रोजच्या जीवनात घडणार्‍या घटनावर अंकित करण्यासाठी त्यांची मुल्य किंवा त्यावरचा माझा भाव प्रदर्शित करण्यात मला विशेष रुचि नाही. पण ती एक गोष्ट जिच्यावर माझा विश्वास आहे ती म्हणजे जसं एखादा पेरतो तसं ते उगवतं.

त्यामुळे आपल्याला आदर ह्वा असेल तर आपण दुसर्‍याचा आदर केला पाहिजे.लोकांनी इतर लोकांना अशा तर्‍हेने वागवलं पाहिजे की,त्यांना इतरानी,ते इतरांना वागवतात तसं, आपल्याला वागवावं असं वाटतं तसं.

मला आठवतं मी सहा वर्षाचा असेन.माझा धाकटा भाऊ चार वर्षाचा होता.मी त्याला नेहमीच चिडवायचो, त्याची गंमत करायचो.बर्‍याच वेळा मी त्याला नावं ठेवून बोलायचो.
आणि तो मग एखाद्या लहान बेबीसारखा रडायचा.हे असं दहा-पंधरा मिनीटं चालायचं.आणि नंतर माझे आई-वडील मधे येऊन मला ओरडायचे आणि तो रडला म्हणून माझी खरडपट्टी करायचे.एकदा तर माझे वडील माझी  खरडपट्टी काढून मला ओरडून म्हणाले की,
“तूला काही बोलता येत नसेल तर ठीक आहे,मुळीच काही बोलू नकोस.”
त्यावेळी माझ्या वडीलांचे शब्द माझ्या एका कानातून दुसर्‍या कानात गेले आणि बाहेर पडले.मी माझ्या भावाला चिडवत होतो.आणि मग तो रडायचा आणि मग माझी खरडपट्टी निघायची.कधी न संपणारं ते चक्र होतं.जेव्हा माझा भाऊ पाच वर्षाचा झाला तेव्हा तो माझी गंमत मी करीत होतो तशीच करायचा.मी खूपच संतापी व्हायचो.नंतर माझ्या लक्षात आलं की मी त्याला चिडवत असताना त्याला कसं वाटत असावं.

दुसर्‍या एकावेळी,मी माझ्या मित्रांनबरोबर क्रिकेट खेळत होतो.माझा जो सर्वात जीवलग मित्र होता तो कॅच पकडण्यात थोडा “ढिला” होता.माझे इतर मित्र त्याला नेहमीच “फुलपाखरं पकडणारा” म्हणून चिडवायचे.हा माझा मित्र कॅच करायचा पण अगदी शेवटी चेंडू त्याच्या हातून खाली पडायचा.बरेचवेळा त्याची ही ढिलाई तसं होण्यात कारणीभूत व्हयची.तो फारच खजिल व्हायचा.
एकदा तर त्याने जिंकून येण्याच्या संधीचा कॅच सोडला.खेळ संपल्यानंतर माझ्या ह्या इष्ट मित्राच्या भावनेची पर्वा न करता मी त्यालाच हसत सुटलो.माझा मित्र पूर्णपणे अपमानित झालेला मला दिसला.असंच कधी एकदा माझ्या हातून कॅच सुटला.आता ही त्याच्याकडून हसवून घेण्याची माझी पाळी होती.ती वेळ मी विसरणार नाही. प्रथमच माझ्या चांगलंच लक्षात आलं की,विधिलिखीत गोष्ट अतिशय दारूण असू शकते. आपल्या अंगावर उडलेला चिखल तितकाच घट्ट असतो.
माझ्याकडून हसण्याची क्रिया झाली ती माझ्या मित्राच्या झालेल्या भंबेरीतून आणि ते मी तसं करणं हे मला शोभा देणारं नव्हतं.जेव्हा माझा इष्ट मित्र मला हसताना ऐक्त होता त्यावेळी त्याचा चेहरा टॉमॅटो सारखा लालबुंद झाला होता.

माझ्या दैवाने सुद्धा मला सुकं सोडलं नाही. आणि माझ्या मित्राविरूद्ध हसण्याचा जो मी खड्डा खणला होता त्याच खड्यात मला बडवून माझ्या तोंडाला माझ्या दैवाने चिखल फासला होता.ही करणी तितकीच माझी मानखंडना करणारी होती.आणि शिवाय मी माझ्या मित्राचा मान ठेवला नाही आणि त्याने पण तसंच केलं. कदाचित माझ्याकडून तसं झालं नसतं तर त्याच्याकडूनही शेंगट्यास मेंगटं झालं नसतं.आणि माझं दैव माझ्याशी थोडं सौम्य असतं.

मला माझ्या लहानपणीच माझ्या मनावर बिंबवलं गेलेलं होतं की,दुसर्‍याचा सन्मान तसाच करा जसा तुमचा दुसर्‍यानी करावा असं तुम्हाला वाटतं.सन्मान ठेवण्यासाठी आपला समाज स्वतः भोवती फिरत असतो. सन्मान नसेल तर सर्व फुकट आहे.असेल तर सर्व काही आहे.म्हणूनच म्हणतात,
“जग हे दिल्या घेतल्याचे.”

श्रीकृष्ण सामंत (सॅन होझे कॅलिफोरनीया)

Advertisements

टिप्पणी नोंदवा

Required fields are marked *

*
*

%d bloggers like this: